«Będzie koniec olejowo‑biopaliwowej luki w SENT»

Data dodania: 05.05.2026 | 12:3005.05.2026 | 12:30System SENT ledwo zdążył objąć odzież i obuwie, a już szykuje się kolejny etap jego rozszerzania.

Tym razem fiskus chce wziąć pod lupę^NACECHOWANE tłuszcze i oleje zwierzęce, które nie są przeznaczone do spożycia.

Cel jest jasny: ukrócić nadużycia^NACECHOWANE na rynku biopaliw.

Przedsiębiorcy dostaną jednak czas^NACECHOWANE na przygotowanie - projekt nowelizacji przygotowany w Ministerstwie Finansów i Gospodarki przewiduje półroczne vacatio legis.

Resort finansów chce po raz kolejny zmienić rozporządzenie z 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1157).

Nie jest to jednak pomysł urzędników z ulicy Świętokrzyskiej^NACECHOWANE, ale Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Sprawa dotyczy obrotu towarami z pozycji CN 1518 oraz uszczelnienia systemu^NACECHOWANE podatkowego w tym obszarze.

Chodzi o tłuszcze i oleje zwierzęce, roślinne lub mikrobiologiczne oraz ich frakcje, które zostały poddane specyficznej obróbce lub modyfikacji, ale nie są przeznaczone do spożycia.

Obecnie systemem SENT objęte są przewozy tłuszczów i olejów pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego z pozycji mających kody Nomenklatury Scalonej CN 1507-1517 (z wyłączeniem margaryny oraz margaryny płynnej).

Chodzi o m.in. olej sojowy, olej z orzeszków ziemnych, oliwa, olej palmowy, olej z nasion słonecznika, z krokosza barwierskiego lub z nasion bawełny, olej kokosowy (z kopry), olej z ziaren palmowych lub olej babassu, olej rzepakowy, rzepikowy lub gorczycowy, frakcje tych olejów, inne tłuszcze i oleje, zwierzęce, roślinne lub mikrobiologiczne.

Nie każdy transport tych olejów trzeba zgłaszać, a tylko gdy masa brutto przesyłki przekracza pół tony lub jej objętość przekracza 500 litrów.

Dodatkowo, systemowi monitorowania przewozu i obrotu nie podlega przewóz tych towarów w opakowaniach jednostkowych, których masa brutto nie przekracza 26 kilogramów lub objętość nie przekracza 26 litrów.

Resort rolnictwa chce zmian, gdyż zauważa celowe przekwalifikowanie^NACECHOWANE przez firmy pełnowartościowego oleju^NACECHOWANE na zużyty olej kuchenny (tzw. UCO), który jest pożądanym na rynku surowcem do produkcji biopaliw podwójnie zaliczanych do Narodowego Celu Wskaźnikowego.

Pozycja CN 1518 obejmuje niejadalne tłuszcze i oleje oraz ich przetwory niesklasyfikowane gdzie indziej, które ze względu na możliwości poddania procesom przetwarzania mogą być ponownie wykorzystywane między innymi do zastosowań technicznych i przemysłowych.

Jednym z zastosowań jest wykorzystanie zużytego oleju kuchennego do produkcji biokomponentów i biopaliw, wspierając tym samym gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Z uwagi na preferencyjne podejście przy realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego dla udziału biokomponentów wytworzonych z określonych surowców z pozycji CN 1518 w tym zużytych olejów kuchennych oraz tłuszczy zwierzęcych sklasyfikowanych w kategoriach 1 i 2 w paliwach używanych w polskim transporcie, czyni go pożądanym na rynku surowcem^NACECHOWANE.

Rozszerzenie systemu SENT o pozycję CN 1518 może stanowić kolejny instrument nadzoru nad tym rynkiem.

Jednocześnie przyczyni się do realizacji celów systemu monitorowania przewozu i obrotu, poprzez zwiększenie należnych wpływów do budżetu państwa oraz ograniczenie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej z pominięciem obowiązujących regulacji w celu minimalizowania nieprawidłowości^NACECHOWANE - czytamy w uzasadnieniu projektu (numer w RCL – 1039).

W ciągu ostatnich dwóch lat ilości oraz pochodzenia zużytych olejów kuchennych (UCO) i tłuszczy zwierzęcych wykorzystanych do wytworzenia biokomponentu w postaci estru metylowego przez polskie firmy to ponad 65 tysięcy ton krajowego surowca.

Do tego dochodzi olbrzymi import^NACECHOWANE z innych państw Unii Europejskiej oraz z krajów byłego ZSRR, w tym także Rosji i Białorusi (razem z tych dwóch państw było to ok. 5100 tysięcy ton).

Zwiększony popyt na te surowce w UE oraz niewystarczające zasoby na rynku krajowym przekładają się na występowanie szeregu nadużyć^NACECHOWANE co do źródeł ich pochodzenia i autentyczności, mechanizm fikcyjnego przekwalifikowywania^NACECHOWANE pełnowartościowych olejów roślinnych na surowiec, który jest klasyfikowany jako zużyty olej kuchenny, przeklasyfikowywanie tłuszczy zwierzęcych w ramach nadanych im kategorii, jak również fikcyjne wytwarzanie niejadalnego oleju, np. pod pozorem produkcji pasz dla zwierząt lub produktów technicznych.

Taka działalność narusza zasady uczciwej konkurencji^NACECHOWANE na rynku paliw oraz ma negatywny wpływ na środowisko naturalne^NACECHOWANE, ze względu na wysoką emisję dwutlenku węgla do atmosfery - przekonuje resort finansów.

Rynkowi obrotu olejami przygląda się też Prokuratura Regionalna we Wrocławiu oraz Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW).

Nowe przepisy mają wejść w życie po sześciu miesiącach od ich opublikowania w Dzienniku Ustaw.

Od 17 marca br. system SENT objął przewóz towarów takich jak odzież o ciężarze zaledwie 10 kilogramów^NACECHOWANE masy brutto, a także obuwie powyżej 10 par butów.

Choć przepisy te obowiązują już półtora miesiąca (pisaliśmy o tym w tekście SENT odzież obuwie beton cement), to branża odzieżowa nadal walczy^NACECHOWANE o ich likwidację, albo przynajmniej ograniczenie.

Jednym z oręży w tej walce są interpelacje poselskie.

W Sejmie posłowie zgłosili już ich kilkanaście.

Konrad Frysztak (parlamentarzysta Koalicji Obywatelskiej opisuje przypadek przedsiębiorców handlujących tekstyliami na targowiskach i bazarach w Radomiu.

Tego typu działalności zostały włączone do SENT, czyli systemu elektronicznego nadzoru transportu.

System ten ma przede wszystkim zapobiegać wyłudzeniom VAT oraz innym oszustwom podatkowym przy imporcie odzieży, głównie z krajów azjatyckich.

Wspomniani przedsiębiorcy obecnie muszą rejestrować w systemie przewóz towarów powyżej 10 kilogramów.

Dla tak małych działalności gospodarczych jest to bardzo duża komplikacja^NACECHOWANE.

Ponadto kary za brak pojedynczej rejestracji mają być nieproporcjonalne do przewinienia^NACECHOWANE.

Tylko jednego dnia, przedsiębiorca, który zapomniał zgłosić^NACECHOWANE przewozu towaru w systemie SENT, prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jest kierowcą przewożącym towar, może otrzymać łączną karę opiewającą nawet na sumę 37 tysięcy złotych - bulwersuje się^NACECHOWANE pos. Frysztak, żądając od ministerstwa zliberalizowania przepisów.

Frysztakowi wtóruje posłanka Bożena Lisowska (Koalicja Obywatelska), występująca w interesie właścicieli butików, zakładów krawieckich oraz handlowców detalicznych, niekoniecznie zresztą tych bazarowych.

Lisowska też uważa, że próg 10 kilogramów jest za niski^NACECHOWANE, ale zauważa problemy praktyczne z samym ważeniem ubrań.

Podaje przykład z segmentu odzieży premium i eleganckiej, która wykorzystuje specjalistyczny transport "na wisząco".

W obecnym systemie wymagane jest podawanie wagi w kilogramach, co w przypadku tego modelu logistycznego wymusza^NACECHOWANE dodatkowe, czasochłonne procesy (ważenie pojedynczych sztuk, przepakowywanie), które wpływają na wzrost kosztów operacyjnych i mogą rzutować na jakość^NACECHOWANE produktu.

Posłanka Lisowska narzeka^NACECHOWANE też na wysokość sankcji finansowych.

Obecny taryfikator kar, projektowany pierwotnie dla towarów o wysokim ryzyku akcyzowym (jak paliwa czy alkohol), w przypadku drobnego handlu odzieżą postrzegany jest jako niezwykle surowy^NACECHOWANE.

Istnieje obawa, że błąd formalny o niskiej szkodliwości może skutkować sankcją nieproporcjonalną^NACECHOWANE do wartości towaru i potencjalnego uszczuplenia podatkowego - pisze pos. Lisowska apelując o nowelizację przepisów i bardziej życiowe podejście^NACECHOWANE urzędników.

Resort finansów odpiera zarzuty

Na niektóre interpelacje resort finansów przesłał już odpowiedzi.

Ze stanowiska wiceministra Zbigniewa Stawickiego wynika, że nie są planowane zmiany, a i tak urzędnicy – w ciągu kilku miesięcy prac nad uszczelnieniem systemu SENT – uwzględnili wiele uwag branży obuwniczo-odzieżowej i poluzowali^NACECHOWANE pierwotnie jeszcze bardziej restrykcyjne przepisy.

W przypadku przewozu wspomnianych towarów, kluczową kwestią jest konieczność zwalczania zorganizowanych grup przestępczych, które działają – co wymaga podkreślenia – w szarej i czarnej strefie^NACECHOWANE i wspieranie legalnej przedsiębiorczości.

Wprowadzenie do porządku prawnego nowych regulacji powinno ograniczyć podejmowanie nieuczciwych praktyk^NACECHOWANE naruszających konkurencyjność.

Za wprowadzeniem przedmiotowych zmian przemawia nie tylko interes Skarbu Państwa, ale także chęć ochrony rynku krajowego przed nieuczciwą konkurencją, towarami niebezpiecznymi^NACECHOWANE, w tym głównie istotnym gospodarczo i społecznie napływem odzieży i obuwia niskiej jakości z krajów spoza UE - tłumaczy min. Stawicki (odpisując na interpelację nr 16080, ale inne odpowiedzi brzmią analogicznie).