«Naukowcy znaleźli banalny sposób na kleszcze. Liczba pajęczaków spada nawet o 99 procent»

Prosty i tani materiał, który większość z nas kojarzy z ogrodów, może stać się najpotężniejszą bronią^NACECHOWANE w walce z plagą kleszczy.

Naukowcy z University of Ottawa odkryli, że wysypanie wzdłuż leśnych ścieżek pasa zwykłych drewnianych zrębków dramatycznie ogranicza^NACECHOWANE kontakt z pajęczakami – w niektórych przypadkach nawet o 99 procent.

Jak to możliwe?

Eksperyment na szlakach: Drewniane zrębki w akcji^NACECHOWANE

Czy to zadziała w przydomowym ogrodzie?

Czym jest deltametryna i jak się ją stosuje?

Kleszcze lubią^NACECHOWANE miejsca, w których spacerujemy najchętniejDlaczego tak prosta bariera mechaniczna działa?

Kleszcze atakują^NACECHOWANE znacznie wcześniej^NACECHOWANE, niż zakładasz

Mądre zarządzanie^NACECHOWANE przestrzenią kluczem do bezpieczeństwa

Często Zadawane Pytania (FAQ)rozwiń >

Prosta bariera: Posypanie obrzeży leśnych ścieżek drewnianymi zrębkami potrafi drastycznie odciąć^NACECHOWANE kleszczom drogę do ludzi^NACECHOWANE.

Skuteczność do 99%: Zwykłe zrębki zmniejszają liczbę pajęczaków o połowę, a nasączone specjalnym preparatem eliminują je niemal całkowicie^NACECHOWANE.

Mądra przestrzeń^NACECHOWANE: Badania pokazują, że walka z kleszczami^NACECHOWANE w miastach i parkach nie musi być ani droga, ani skomplikowana.

Zespół kanadyjskich badaczy postanowił sprawdzić niezwykle praktyczne^NACECHOWANE i niskobudżetowe rozwiązanie: czy pas drewnianych zrębków ułożony bezpośrednio przy ścieżce może fizycznie odciąć kleszczom dostęp do miejsc, w których najczęściej przechodzą ludzie.

REKLAMA

REKLAMA

Eksperyment prowadzono przez dwa pełne sezony na uczęszczanych terenach rekreacyjnych w pasie zieleni Greenbelt w Ottawie.

Naukowcy porównali skuteczność trzech wariantów zagospodarowania terenu:

Odcinki kontrolne – ścieżki pozostawione bez żadnych zmian botanicznych czy technicznych.

Zwykłe zrębki drewniane – pasy naturalnych, suchych zrębków wysypane wzdłuż linii demarkacyjnej szlaku.

Zrębki impregnowane – pasy zrębków potraktowanych deltametryną (substancją stosowaną do zwalczania kleszczy i roztoczy).

Wyniki opublikowane przez badaczy okazały się niezwykle klarowne^NACECHOWANE.

Już same^NACECHOWANE zwykłe drewniane zrębki zmniejszyły liczbę kleszczy o 48 proc. w strefie przejścia.

Z kolei wariant z wykorzystaniem deltametryny przyniósł spektakularną redukcję^NACECHOWANE zagrożenia aż o 99 proc.^NACECHOWANE w porównaniu z odcinkami naturalnymi.

ogródogródShutterstockCzy to zadziała w przydomowym ogrodzie?

Wokół kanadyjskiego badania pojawiło się sporo pytań o to, czy sypanie zrębków pod domem rozwiąże problem z pajęczakami.

Warto doprecyzować^NACECHOWANE: eksperyment nie polegał na zasypaniu całego terenu drewnianymi wiórami.

Kluczem była^NACECHOWANE izolacja mechaniczna.

REKLAMA

Kleszcze polują^NACECHOWANE na styku gęstych zarośli i czystego podłoża – tam najłatwiej ocieramy się^NACECHOWANE o rośliny, "zbierając" je na ubranie.

Suchy, pozbawiony wilgoci pas zrębków odcina im drogę migracji i tworzy bezpieczny bufor^NACECHOWANE w miejscach, z których najczęściej korzystamy.

Zamiast kupować chemiczne opryski, które mogą zaszkodzić środowisku^NACECHOWANE, skup się na mądrym planowaniu przestrzeni:

Strefy buforowe: Stwórz suche, uporządkowane pasy (np. z kory, żwiru lub samych zrębków) wzdłuż ścieżek, tarasów oraz wokół placów zabaw.

Odsunięcie zieleni: Regularnie koś trawę i przycinaj krzewy bezpośrednio przy trasach, którymi najczęściej biegają dzieci, domownicy i domowe zwierzęta.

W walce z kleszczami^NACECHOWANE na prywatnej posesji najważniejsza okazuje się prosta zasada: im mniej wilgoci i wysokich traw przy miejscach odpoczynku, tym mniejsze ryzyko ukąszenia.

Rośliny odstraszające kleszcze.

Sprawdź, co warto posadzić w ogrodzieShutterStockCzym jest deltametryna i jak się ją stosuje?

Deltametryna to organiczny związek chemiczny z grupy syntetycznych pyretroidów.

W praktyce to jedna z najskuteczniejszych substancji^NACECHOWANE owadobójczych na świecie, która działa na układ nerwowy szkodników i pajęczaków.

Ze względu na swoje silne właściwości barierowe, stosuje się ją na kilka sposobów:

W rolnictwie i ogrodnictwie: służy do oprysków chroniących uprawy przed szkodnikami.

W ochronie zdrowia i weterynarii: to właśnie deltametryna jest częstym składnikiem aktywnym w profesjonalnych obrożach^NACECHOWANE przeciw kleszczom dla psów oraz preparatach typu spot-on (kropelki na skórę).

W badaniach przestrzennych: jak pokazał eksperyment z Ottawy, nasącza się nią bariery fizyczne (np. zrębki), by stworzyć strefę biobójczą^NACECHOWANE, przez którą nie przedostanie się żaden kleszcz^NACECHOWANE.

Warto wiedzieć: Choć deltametryna paraliżuje kleszcze, dla ludzi i ssaków (w tym psów) jest stosunkowo bezpieczna^NACECHOWANE w niskich stężeniach.

Jest jednak skrajnie toksyczna^NACECHOWANE dla organizmów wodnych oraz pszczół.

Dlatego naukowcy podkreślają, że jej stosowanie w terenie leśnym czy parkowym musi być ściśle kontrolowane przez specjalistów, by nie zaburzyć lokalnego ekosystemu^NACECHOWANE.

Kleszcze lubią miejsca^NACECHOWANE, w których spacerujemy najchętniejCiepłe miesiące oznaczają więcej spacerów, wycieczek, biegania po lesie i weekendów na łonie natury^NACECHOWANE.

Niestety^NACECHOWANE to także czas, w którym najłatwiej o kontakt z kleszczami.

Problem^NACECHOWANE nie dotyczy już wyłącznie^NACECHOWANE "dzikich", gęstych zarośli.

Coraz częściej^NACECHOWANE kleszcze pojawiają się tam, gdzie ludzie chodzą regularnie: przy udeptanych ścieżkach, na obrzeżach parków, w lasach miejskich oraz na popularnych terenach rekreacyjnych.

Badacze z University of Ottawa zwracają uwagę, że rosnąca liczba^NACECHOWANE kleszczy i przypadków chorób odkleszczowych^NACECHOWANE (takich jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu) ma bezpośredni związek m.in.

ze zmianami klimatycznymi, nowym sposobem użytkowania terenu oraz obecnością dzikich zwierząt, które są naturalnymi żywicielami tych pajęczaków.

Im dłuższy i cieplejszy sezon, tym więcej okazji dla kleszczy, by przetrwać, rozmnażać się i aktywnie szukać kolejnych ofiar^NACECHOWANE.

Kleszcze do przetrwania i polowania potrzebują bardzo konkretnych warunków mikroklimatycznych: wysokiej wilgotności, gęstej roślinności oraz punktów oparcia (np. wysokich traw), z których mogą łatwo „czekać" na przechodzącego żywiciela.

Pas suchych zrębków przy ścieżce całkowicie zmienia^NACECHOWANE to środowisko na granicy trasy spacerowej i dzikich zarośli.

W praktyce tworzy on strefę buforową pozbawioną wilgoci i roślinności.

To kluczowa zmiana^NACECHOWANE, ponieważ do kontaktu człowieka z kleszczem dochodzi najczęściej właśnie na styku ścieżki i otaczających ją roślin.

Zazwyczaj wystarczy przypadkowe otarcie się nogawką o trawę, paprocie lub niskie gałęzie krzewów.

Zrębki nie działają więc jak magiczna pułapka^NACECHOWANE, ale jako skuteczny separator^NACECHOWANE odcinający kleszczom możliwość migracji bezpośrednio pod nogi spacerowiczów.

Ważna uwaga: Badanie naukowców nie jest zachętą do samodzielnego, masowego pryskania ogrodów czy lasów chemią.

Deltametryna to silny środek^NACECHOWANE owadobójczy.

Jej użycie wymaga ścisłej kontroli, uwzględnienia bliskości zbiorników wodnych oraz ochrony innych, pożytecznych owadów^NACECHOWANE.

Wyniki te należy traktować jako rekomendację dla profesjonalnych zarządców^NACECHOWANE parków i lasów miejskich.

Kleszcze atakują znacznie wcześniej^NACECHOWANE, niż zakładasz.

Eksperci przypominają, że kleszcze wcale nie czekają^NACECHOWANE na upalne, letnie dni.

Ich aktywność życiowa rozpoczyna się już w momencie, gdy temperatura podłoża i powietrza trwale przekracza około 4 stopnie Celsjusza.

Łagodne zimy oraz gwałtowne wiosenne ocieplenia^NACECHOWANE, jakie obserwujemy w ostatnich latach, powodują, że sezon na kleszcze startuje drastycznie wcześniej i kończy się znacznie później.

Nawet najlepsze rozwiązania^NACECHOWANE infrastrukturalne stosowane przy szlakach – takie jak opisywane zrębki – nie zdejmują z nas obowiązku czujności.

Po każdym powrocie ze spaceru, lasu czy nawet przydomowej działki, należy dokładnie skontrolować^NACECHOWANE stan skóry i ubrań.

Szczególną uwagę warto zwrócić na miejsca najbardziej narażone^NACECHOWANE: nogawki, skarpetki, zgięcia kolan, pachwiny, pachy oraz linię włosów na karku.

Mądre zarządzanie^NACECHOWANE przestrzenią kluczem do bez

Dla milionów osób spędzających czas na świeżym powietrzu wniosek z kanadyjskiego badania jest jednoznaczny: ryzyko ukąszenia przez kleszcza można skutecznie redukować nie tylko za pomocą chemicznych repelentów na skórę i odpowiedniego ubioru, ale również poprzez mądre planowanie^NACECHOWANE przestrzeni publicznej.

Regularne dbanie o czystość obrzeży szlaków, odsuwanie gęstej roślinności od tras biegowych i spacerowych oraz stosowanie naturalnych barier materiałowych to proste, tanie i ekologiczne^NACECHOWANE narzędzia, które mogą realnie ograniczyć skalę problemu chorób odkleszczowych w miastach i obszarach podmiejskich.

Zwykłe, suche zrębki drewniane nie zabijają kleszczy, ale działają jako bariera fizyczna.

Zmniejszają one liczbę pajęczaków w strefie spacerowej o około 48 proc.

Kleszcze unikają suchych, nasłonecznionych i pozbawionych roślinności miejsc, ponieważ grozi im tam wysuszenie.

Wysypanie zrębków tworzy bezpieczną strefę^NACECHOWANE buforową.

Deltametryna to silny^NACECHOWANE, chemiczny środek owadobójczy i roztoczobójczy.

W kanadyjskim eksperymencie zrębki nasączone tą substancją niemal całkowicie zlikwidowały^NACECHOWANE kleszcze w badanym pasie (redukcja o 99 proc.).

Kleszcze, które próbowały pokonać taką barierę, ginęły^NACECHOWANE w kontakcie z preparatem.

Naukowcy to odradzają.

Deltametryna jest substancją toksyczną^NACECHOWANE, która działa nieselektywnie.

Oznacza to, że oprócz kleszczy może negatywnie wpływać na pożyteczne owady^NACECHOWANE (np. pszczoły), a także na organizmy wodne.

Stosowanie takich rozwiązań wymaga profesjonalnej kontroli^NACECHOWANE środowiskowej i powinno być wdrażane przez zarządców terenów, a nie na własną rękę.

W badaniach prowadzonych przez University of Ottawa testowano pasy tworzące wyraźne odgrodzenie ścieżki od wysokich traw i zarośli.

Aby bariera spełniała swoje zadanie, powinna uniemożliwiać przypadkowe otarcie się człowieka o naturalną roślinność podczas marszu czy biegu.

Zazwyczaj zaleca się pas o szerokości od kilkudziesięciu centymetrów do metra.

Kleszcze budzą się do życia^NACECHOWANE znacznie wcześniej, niż się powszechnie uważa.

Ich aktywność zaczyna się już wtedy, gdy temperatura podłoża i powietrza stabilizuje się na poziomie powyżej 4 stopni Celsjusza.

Przez łagodne zimowe miesiące^NACECHOWANE sezon na kleszcze może trwać niemal przez cały rok.