Argumentum ad populum

Powoływanie się na powszechną zgodę («wszyscy wiedzą», «każdy potwierdzi») jako dowód prawdziwości tezy.

Mechanika perswazji

Presja konformizmu — nikt nie chce być jedyną osobą myślącą inaczej. Słowo «każdy» sprawia, że sprzeciw wydaje się ekscentryczny i ryzykowny społecznie, choć logicznie nic z tej «powszechnej zgody» nie wynika.

Dlaczego to działa właśnie na ciebie

Dla naszych przodków wykluczenie z plemienia oznaczało śmierć — nie metaforycznie, dosłownie. Mózg do dziś traktuje «wszyscy myślą inaczej niż ja» jako sygnał śmiertelnego zagrożenia i włącza alarm. Eksperymenty Solomona Ascha pokazały, że 75% osób przynajmniej raz zgodzi się ze zdaniem grupy, choć WIDZI, że jest błędne. Dlatego zdanie «każda kobieta to potwierdzi» nie wymaga dowodu — twój mózg sam dorabia: «no faktycznie, chyba też tak słyszałam».

Jak rozpoznać

• Słowa: «każdy», «wszyscy», «nikt», «powszechnie wiadomo»
• Brak źródła badań opinii lub odwołanie do «zdrowego rozsądku»
• Zawstydzanie odmiennego zdania («tylko ślepy tego nie widzi»)

Antidotum

Większość kiedyś wierzyła, że Słońce krąży wokół Ziemi. Zapytaj o dane, nie o «wszystkich».

Przykład

«Każda kobieta, która żyła za granicą, potwierdzi — różnica jest kolosalna.» — niesprawdzalne, niewymierne, obciążone presją zgody.

Źródło: Klasyczna retoryka