8 szkół myślenia
Faktoskop Kompas pokazuje, jak każda z 8 niezależnych szkół myślenia interpretowałaby ten sam artykuł. Faktoskop nie wybiera «lepszej» — decyzja należy do Ciebie.
Po co Kompas multi-perspektywiczny
Czytając wiadomości, łatwo wpadać w bańkę informacyjną — autor pisze z określonej perspektywy, my odbieramy treść z naszej. Kompas pokazuje, jak 8 niezależnych szkół myślenia oceniłoby ten sam tekst — co każda by skrytykowała, a co uznała.
Faktoskop nie wybiera «lepszej» perspektywy. Każda szkoła ma własne założenia. Decyzja, której bliżej Tobie, należy do Ciebie.
4 szkoły polityczne
Liberalizm klasyczny
Myśliciele: Locke, Mill, Hayek polityczny
Wolność jednostki jako wartość pierwotna, rządy prawa, ograniczenie władzy państwa. Prawa naturalne (życie, wolność, własność). Wolność słowa nawet dla poglądów, z którymi się nie zgadzasz.
Konserwatyzm
Myśliciele: Burke, Scruton, Kirk
Ciągłość pokoleń, autorytet tradycji, ostrożność wobec rewolucyjnych zmian. Rodzina jako podstawowa wspólnota. Roztropność polityczna ważniejsza niż abstrakcyjne ideologie.
Socjaldemokracja
Myśliciele: Bernstein, Habermas, Rawls
Sprawiedliwość społeczna, redystrybucja, państwo opiekuńcze. Równość szans w starcie, nie równość wyniku. Demokracja deliberatywna — uzgadnianie norm w debacie publicznej.
Liberalizm progresywny
Myśliciele: Rawls, Sen, Nussbaum
Sprawiedliwość jako uczciwość (Rawls), zdolności jako miara dobrobytu (Sen, Nussbaum). Aktywne państwo wyrównujące szanse strukturalnie wykluczonych. Inkluzywność tożsamościowa.
4 szkoły ekonomiczne
Szkoła austriacka
Myśliciele: Hayek, Mises, Rothbard
Rynek jako proces odkrywania (nie równowaga), spontaniczny porządek. Krytyka centralnego planowania (problem kalkulacji ekonomicznej). Wolny rynek + zdrowy pieniądz.
Keynesizm
Myśliciele: Keynes, Krugman, Stiglitz
Państwo aktywne w czasach kryzysu (deficyt budżetowy, inwestycje publiczne). Popyt napędza wzrost. Krytyka «animal spirits» — niestabilność jest cechą gospodarki rynkowej.
Ordoliberalizm
Myśliciele: Eucken, Erhard, Müller-Armack
Społeczna gospodarka rynkowa. Państwo USTALA reguły gry (antymonopol, ochrona konkurencji), nie ingeruje w wyniki. Stabilność walutowa + odpowiedzialność społeczna kapitału.
Społeczna nauka Kościoła
Myśliciele: Wojtyła, Naumann, Benedykt XVI
Praca przed kapitałem, godność osoby, solidarność i pomocniczość. Krytyka skrajnego kapitalizmu i kolektywizmu. Dobro wspólne ponad indywidualnym zyskiem.
Jak uruchomić Kompas
Kompas dostępny jest jako osobna zakładka w analizie artykułu. Pierwszy Kompas darmowy dla każdego zalogowanego użytkownika; kolejne kosztują 0.50 kredytu. W subskrypcji Pro/Pro+ Kompas Standard jest w cenie.