v3.0

O Faktoskopie

Sprawdź, co czytasz — narzędzie myślenia krytycznego, które oddziela fakty od opinii, pokazuje techniki perswazji i pozwala zobaczyć tekst z perspektywy 8 szkół myślenia.

Po co istniejemy

Faktoskop powstał z prostej obserwacji: większość treści, które codziennie czytamy w internecie, to mieszanka faktów, opinii, niedopowiedzeń i klasycznych chwytów retorycznych. Bez przygotowania trudno je rozdzielić — i dlatego łatwo dać się przekonać do tezy, której autor wcale nie udowodnił.

Nie jesteśmy aplikacją cenzorską. Nie mówimy „ten tekst jest zły”. Mówimy: oto co jest faktem, oto co opinią, oto czego brakuje, oto jakie techniki perswazji zostały użyte. Decyzję o ocenie zostawiamy czytelnikowi.

Co potrafi Faktoskop v3

  • 13 wymiarów oceny w 4 grupach: Wiarygodność, Świadomość epistemiczna, Manipulacja czasem i emocjami, Ukryte agendy.
  • 30 typów treści — klasyfikacja multi-label: News, Opinia, Propaganda, Scam, Astroturfing, PSYOP, …
  • Hierarchia źródeł 5-poziomowa — od GUS/NBP (S1) po sondaże komercyjne (S4), peer-reviewed (S5) i zakazani fact-checkerzy.
  • 25 chwytów erystycznych + 15 technik perswazji — pełna Encyklopedia, każdy chwyt z mechaniką i antidotum.
  • Moduł Bezpieczeństwo (zawsze darmowy) — wykrywa phishing, scam, romance scam, brand hijacking, dezinformację medyczną.
  • Kompas multi-perspektywiczny — 8 szkół myślenia (Liberalizm klasyczny, Konserwatyzm, Socjaldemokracja, Liberalizm progresywny, Szkoła austriacka, Keynesizm, Ordoliberalizm, Społeczna nauka Kościoła) ocenia ten sam tekst niezależnie.
  • System rozbudów + REBASE — pogłębiona analiza każdej sekcji + przeliczenie oceny gdy nowe dane.
  • Tryb Detektyw — 4 modele AI (Claude Opus, GPT-5, Grok 4, Mistral Large 3) oceniają niezależnie i pokazujemy konsensus + rozbieżności.

Jak liczona jest wiarygodność

Końcowa ocena 0–10 to średnia ważona 5 historycznych wymiarów (Grupa A: Wiarygodność):

  1. Prawdziwość faktów — czy podane fakty da się zweryfikować w źródłach pierwotnych.
  2. Równowaga perspektyw — czy autor pokazuje różne strony konfliktu.
  3. Transparentność gatunku — czy czytelnik wie, czy to news, opinia czy reklama.
  4. Techniki perswazji — im mniej manipulacji, tym wyższa nota.
  5. Jakość źródeł — wg hierarchii 1–5.

Pozostałe 8 wymiarów (Świadomość epistemiczna · Manipulacja czasem i emocjami · Ukryte agendy) prezentujemy oddzielnie — pomagają zrozumieć kontekst, ale w MVP nie wpływają na końcowy score.

Skala: 0–2 Dezinformacja · 2–4 Niska rzetelność · 4–6 Przeciętna · 6–8 Rzetelny · 8–10 Wzorcowy.

Rozkład Pareto polskich mediów: 5% Fake / 15% Niska / 50% Przeciętna / 25% Rzetelny / 5% Wzorcowy.

Czego nie robimy

  • Nie cenzurujemy treści ani nie blokujemy artykułów.
  • Nie używamy zewnętrznych fact-checkerów (Demagog, AFP, Reuters Fact Check, Google Fact Check) — sięgamy do źródeł pierwotnych (GUS, NBP, ZUS, Sejm, peer-reviewed).
  • Nie używamy twardej „detekcji AI” (testy pokazują zbyt dużo fałszywych alarmów na ludzkim tekście) — jest tylko sygnał stylu.
  • Nie oceniamy autora — oceniamy co napisano, nie kto napisał.
  • Nie moralizujemy — pokazujemy mechanizm, nie ocenę polityczną.

Dla kogo

Faktoskop budujemy z myślą o czytelnikach 45+ — dużych konsumentach treści online, dla których przeładowane wykresy i żargon AI to bariera. Stąd duży kontrast, prosty język, krótkie etykiety, tryb prosty obok zaawansowanego, fonty min. 14px.

Drugą grupą docelową są dziennikarze, badacze i nauczyciele — dla nich oferujemy panele rozbudów (drill-down), Kompas 8 szkół, Tryb Detektyw i subskrypcję Pro/Pro+.

Stack technologiczny

  • Frontend: React + Vite, vanilla CSS z prefixem fk-, BEM-like.
  • Backend: Node.js + Express + Phusion Passenger, SQLite na produkcji.
  • AI: Anthropic Claude (Haiku 4.5 / Sonnet 4.6 / Opus 4.7) + OpenAI GPT-5 + xAI Grok 4 + Mistral Large 3 (Tryb Detektyw).
  • Płatności: Stripe (one-time + subskrypcje).
  • SEO: per-URL pre-render /analiza/<slug> i /analizy, JSON-LD Article + CollectionPage, sitemap dynamiczny.

Plany rozwojowe

  • Dodatek Chrome — analiza w sidepanelu nad otwartym artykułem.
  • Mobile — natywne aplikacje iOS/Android.
  • API publiczne — dostępne dla deweloperów w planie Pro+ (50 zł / 1000 wywołań).
  • B2B Enterprise — dashboard zespołowy, faktury VAT, SLA, integracje.
  • Moduł PSYOP — wykrywanie operacji informacyjnych (faza 1: backend bez UI).