v3.0

Metodologia

Jak Faktoskop ocenia artykuły — pełny opis pipeline'u AI, 13 wymiarów oceny i decyzji projektowych.

Pipeline analizy — 3 fazy

  1. Faza 0 — Ekstrakcja (jeśli URL): Mozilla Readability + jsdom wyciąga główną treść artykułu, odrzuca menu/reklamy/komentarze. Średnio 800-1500 ms.
  2. Faza 1 — Klasyfikacja zdań: Claude Haiku 4.5 w 4 batchach równolegle. Każde zdanie klasyfikowane na: fact / opinion / persuasion / neutral, z polem confidence i wykrytymi chwytami z taksonomii v3 (25 chwytów + 15 technik). Średnio 5-12 sekund.
  3. Faza 2 — Syntezy globalne (równolegle): 5 niezależnych zapytań do modelu syntezującego:
    • dimensions — 5 wymiarów oceny (1-5 każdy) + credibilityScore (średnia ważona)
    • narrative — struktura narracji (3-aktowa, teza, «my vs oni»)
    • sourcesAudit — cytowane + brakujące źródła + hierarchia 5 poziomów
    • missing — brakujące perspektywy
    • contentType — klasyfikacja 30 typów treści (multi-label, suma 100%)
    • security — detektor 20 sygnałów wyłudzenia (zawsze darmowy)
    Średnio 15-25 sekund.

Tryby modeli

TrybModel AICzasCena
Standard Claude Sonnet 4.6 ~15-25 s 1.00 kredytu
Szybki Claude Haiku 4.5 ~5-10 s 0.50 kredytu
Detektyw Claude Opus 4.7 + GPT-5 + Grok 4 + Mistral Large 3 (paralel) ~45-90 s 3.00 kredytu

13 wymiarów oceny v3

Wymiary podzielone na 4 grupy. Grupa A wpływa na credibilityScore; B/C/D są informacyjne (Sprint 10.x doda do score).

Grupa A — Wiarygodność

  • Prawdziwość faktów
  • Równowaga perspektyw
  • Transparentność gatunku
  • Techniki perswazji
  • Jakość źródeł

Grupa B — Świadomość epistemiczna

  • Wymiar epistemiczny — czy autor sygnalizuje pewność/niepewność
  • Nadmierna pewność — czy stwierdzenia są zbyt kategoryczne wobec danych
  • Źródło pierwotne — czy autor sięga do źródeł pierwszego rzędu

Grupa C — Manipulacja czasem i emocjami

  • Wymiar temporalny
  • Fałszywa pilność

Grupa D — Ukryte agendy

  • Wymiar agencji
  • Konflikt interesów
  • Fragmentaryczność

Filozofia

Faktoskop NIE jest arbitrem prawdy. Pokazuje, jak tekst jest zbudowany — fakty, opinie, brakujące głosy, techniki perswazji. Decyzję o ocenie zostawia czytelnikowi.

Sięgamy WYŁĄCZNIE do źródeł pierwotnych (GUS, NBP, Sejm, peer-reviewed) — nie używamy zewnętrznych fact-checkerów (Demagog, AFP, Reuters, Google Fact Check). Powód: różne agendy polityczne fact-checkerów, efekt «outsource'owania myślenia», utrata multi-perspektywizmu.