Encyklopedia · Technika perswazji
Apel do współczucia
Inne nazwy: Argument tear-jerker, Sob story
Łac.: Argumentum ad misericordiam
Przedstawienie konkretnej osoby cierpiącej w taki sposób, by emocja zastąpiła ocenę logiczną tezy lub wniosku.
Mechanika perswazji
Empatia jest ewolucyjnym lepiszczem grupy — bez niej nie powstałyby plemiona. Gdy widzimy cierpienie konkretnej osoby (twarz, imię, historia), neurony lustrzane uruchamiają w nas tę samą emocję; logiczna ocena tezy schodzi na drugi plan. Z tego powodu jedna anegdota o samotnej Polce «przebija» tysiąc statystyk o stabilnych związkach.
Dlaczego to działa właśnie na ciebie
Twój mózg nie odróżnia w pełni tego, co sam przeżyłeś, od tego, co PRZEŻYŁEŚ z bohaterem opowieści — neurony lustrzane symulują cierpienie tak skutecznie, że robi się ci ciasno w gardle przy czytaniu. Ten sam mechanizm sprawia, że płaczesz w kinie. W artykule oznacza to, że historia jednej Pani Anny z Krakowa zmienia twoje przekonania o 18 milionach Polek bardziej niż cokolwiek innego — niezależnie od tego, czy Pani Anna w ogóle istnieje. To nie głupota — to twoje człowieczeństwo wykorzystane przeciwko tobie.
Jak rozpoznać
- Bohaterka/bohater z imieniem, wiekiem, łzawą biografią
- Detale wzbudzające litość (sama z dwójką dzieci, opuszczona po 20 latach)
- Brak danych — historia ma sama udowodnić tezę
Antidotum
Oddziel emocję od argumentu: «Ta historia jest poruszająca — czy jednak udowadnia ogólny wniosek artykułu?»
Przykład
List czytelniczki o własnym rozczarowaniu związkami w Polsce użyty jako argument o stanie 18 milionów Polek.
Źródło: Arystoteles, «Retoryka» — pathos jako jeden z trzech środków przekonywania